C Tipi : Betonarme binalar, iyi inşa edilmiş yarı ahşap binalar.

2 – Hasar yüzdeleri

a. Az : takriben %5

b. Çok : takriben %50

c. Pek çok : takriben %75

1. Derece :Hafif Hasar:

2. Derece :Orta Hasar:

3. Derece :Ağır Hasar:

4. Derece :Yıkıcı:

5. Derece :Topyekün Hasar (Ağır Yıkıntı):

4 - Cetvelin tanzimi:

I. Önemsiz:

1. Sarsıntıların şiddeti insanların sezme hassası limitinin altındadır. Titreşimler yalnız sismograflar tarafından kaydedilir.

II. Çok Hafif: (Ancak farkedilebilir)

1. Sarsıntılar, binaların en üst katlarında kalan bir kısım halk tarafından sezilir.

III. Hafif:

1. Depremi ev içerisinde bulunan kimselerden bazıları, dışarda ise yalnız uygun şartlar altındaki kimseler tarafından sezilir. Sarsıntı dışarıdan geçen hafif bir kamyonetin meydana getirdiği sallantı gibidir. Dikkatli kimseler asılı şeylerin hafif sallanışını hissederler. Bu hal üst katlarda daha barizdir.

IV. Çoğunluk Hisseder:

1. Deprem ev içerisinde çok kimse, dişarıda ise pek az kimse tarafından sezilir. Halk uyanır fakat kimse korkmaz. Sarsıntı geçmekte olan ağır yüklü bir kamyonun hasıl ettiği bir sarsıntı gibidir. Pencereler, kapılar ve mutfak tıkırdar. Döşemeler ve duvarlar çatlama sesleri çıkarır. Mobilyalar titrer, asılı eşyalar hafiften sallanır. Açık kaplar içindeki sıvılar biraz dökülür. Araç içindeki kişiler sarsıntıyı pek hissetmezler.

V. Uyandırıcı:

1. Deprem bina içerisindeki herkes, dışarıda ise birçok kimseler tarafından hissedilir. Uyuyan kimselerin çoğu uyanır. Bazı kimseler dışarı kaçarlar. Hayvanlar huysuzlaşır. Binalar baştan başa titrerler. Asılmış eşyalar ve duvardaki resimler mümkün olduğu kadar sallanır, veya duvarlara çarparlar . Sarkaçlı saatler dururlar. Sabit olmayan eşyaalr yerini yerini değiştirebilir, veya devrilebilir. Açık kapı ve pencereler şiddetle itilir. Gürültü ile açılır ve kapanırlar. İyice dolu, açık ağızlı kaplardaki sıvılar dökülür. Sarsıntı, bina içerisine ağır bir eşyanın düşmesi gibi hissedilir.
2. A tipi binalarda hafif hasarlar olabilir.
3. Bazan kaynak (pınar) sularının akışı değişir.

VI. Korkutucu

1. Deprem, ev içerisinde ve dışarıda bulunan hemen hemen herkes tarafından hissedilir. Ev içerisindeki birçok kimse korkar ve dışarı kaçarlar. Bazı durumlarda tabak bardak gibi cam eşyalar kırılabilir. Kitaplar raflardan düşerler. Ağır mobilyalar hareket edebilir ve küçük çanlar çalabilir.
2. A tip birçok (%50) Btipi pek az(%5) binalar hafif hasar (I.derece) görür. Atüpü pek az binalarda ise orta hasarlar (2.Derece) olur.
3. Bazı hallerde rutubetli zeminlerde 1cm. Genişliğinde çatlaklar meydana gelebilir. Dağlarda toprak kaymaları, pınar sularında, yeraltısu seviyelerinde değişiklikler görülebilir.

VII. Binalardaki Hasarlar

1. Herkes korkar ve dışarıya kaçarlar pek çok imse oturdukları yerlerden kalkarken güçlük çekerler. Sarsıntı araç kullanan kimseler tarafından sezilir. Büyük çanlar çalar.
2. C tipi birçok (%50) binalarda (1. Derece) hafif hasar, B tipi birçok (%50) binalarda ise (2. Derece) orta hasarlar olur. A tipi pekçok (%75) binalarda (3.Derece) ağır hasar ve pek azında (%5) (4.Derece) yıkıntı meydana gelir yollarda çatlama olur. Yer altı boruları ek yerlerinden hasara uğrar. Taş duvarlarda çatlak ve yarıklar hasıl olur.
3. Sular dalgalanır ve bulanırlar. Kuyu seviyeleri ve kaynak suyu akıntıları değişir. Bazı hallerde kuru kaynaklardan yeniden sular çıkar veya mevcut kaynaklar kurur. Bir kısım kum ve çakıl birikintilerinde kaynama olur.

VIII. Binalarda yıkıntı

1. Korku ve panik; araç kullanan rahatsız olur. Ağaşların dalları kırılıp düşer. En ağır mobilyalar bile hareket eder veya devrilir. Asılı lambalar kısmen zarar görür.
2. C tipi binaların pek çoğu (%75) orta hasar (2. Derece) az bir kısmı (%5) ağır hasar (3. Derece) görür. B tipi pek çok bina (%75) ağır hasar (3. Derece) ve bazılarında (%5) (4. Derece) yıkıntı olur. A tipi pek çok bina yıkıntıya uğrar (4. Derece ve az miktarda ise (%5) (5. Derece ) yıkıntı görülür. Borular bazı ek yerlerinden kırılır. Abide ve heykeller hareket ederler veya burkulurlar. Mezar taşları devrilir, taş duvarlar yıkılır.
3. Dik selvi yol kenarlarında ve vadi içerlerinde küçük heyelanlar ve oyulmalar olur. Zeminde birkaç (cm) genişliğinde çatlaklar meydana gelir. Göl suları bulanmaya başlar. Yeni kaynaklar meydan çıkar. Kuru kuyular sulanır ve mevcut kuyular kuruyabilir. Pekçok hallerde su seviyesi ve akıntısı değişir.

IX. Binalarda umumi hasar

1. Umumi panik, mobilyalarda mühim hasarlar, hayvanlarda bağrışmalar ve oraya buraya kaçışmalar görülür.
2. C tipi pek çok binalarda (%50) ağır hasar, pek azında da (%5) yıkıntı olur. B tipi birçok (%50) binalarda yıkıntı pek azında (%5) ağır yıkıntı ğörülür. A tipi birçok (%50) binada ağır yıkıntı heykel ve sütunlar düşer. Bentlerde mühim hasarlar olur. Toprak altındaki borular kısmen kırılır. Demiryolu rayları yer yer eğilir. Ve yolların hasara uğradığı görülür.
3. Düz arazilerde ekseriya su, kum ve çamur fırtınaları görülür. Zeminde 10 cm. Genişliğine kadar çatlaklar meydana gelebilir. Nehir kenarları ile meyilli yrlerde bu çatlaklar daha büyük olabilir. Bunlardan başka zeminde çok sayıda hafif çatlaklar görülür. Kaya düşmeleri birçok heyelanlar ve dağ kaymaları meydana gelir. Sularda birçok dalgalanmalar olur. Kuru kuyular sulanır. Sulu olanlar kurur.

X. Binalarda umumi yıkıntı

1. C tipi binaların takriben (%50) si (4. Derece) yıkıntıya, (%50) si ise (5.Derece) ağır yıkıntıya uğrar. B tipi binaların takriben (%50) sinde (5.Derece) ağır yıkıntı ve A tipi binalarda hemen hepsi ağır yıkıntı görür. Barajlar, bentler ve köprülerde mühim hasarlar olur. Tren yolu rayları eğilirler. Yeraltı boruları kırılır veya eğrilip bükülebilirler. Asfalt veya yollarda dalgalanmalar görülür.
2. Zeminde meydana gelen çatlakların genişliği desimetre mertebesinde olur. Bazan 1 m. ye çıkabilir. Dere yataklarına paralel vaziyette yarık çatlaklar meydana gelir. Nehir taraslarında ve kenarlarında büyük heyelanlar olur. Sahil bölgelerinde kum ve çamur yerdeğişmesi olur. Kuyulardaki su seviyesi değişir. Kanal, göl, nehir, suları karalara yayılır, yeni göller meydana gelir.

XI. Tahribat

1. İyi inşa edilmiş binalarda, köprülerde su bentleri, barajar ve tren yolu raylarında önemli hasarlar olur. Yollar kullanılmaz hale gelir. Yeraltı boruları tahrip olur.
2. Yer; yatay ve düşey istikametlerdeki hareketler sebebiyle meydana gelen büyük yarık ve çatlaklarla bozulur. Çok sayıda heyelanlar olur. Kayalar düşer. Deprem şiddeti özel araştırmalarla yapılır.

XII. Manzara değişir

1. Pratik olarak, toprağın üstündeki ve altındaki bütün yapılar tamamen harap olur.
2. Yeryüzü tamamen değişir.Geniş ölçüdeki çatlak ve yarıklardan yatay ve düşey hareketler görülür. Kaya düşmesi ve nehir teraslarının çökmesi çok geniş bir bölgeyi kaplar. Göller barajlanır, çağlayanlar hasıl olur. Nehirler yataklarından saparlar, deprem deprem şiddeti özel araştırmalarla ortaya konabilir.

 

4. Bölümün Başına Dön

İzmir Deprem Senaryosu Ana Sayfasına Geri Dön